Konstıtýsıalyq komısıaǵa kelip túsken usynystar muqıat zerdelenip, Ata zań jobasyna qosymsha normalar engizildi. Bul týraly Konstıtýsıalyq reformalar jónindegi komısıanyń 11-shi otyrysynda Konstıtýsıalyq Sot tóraǵasynyń orynbasary Baqyt Nurmuhanov aıtty.
«Konstıtýsıa jobasynyń 8-babynda menshiktiń eki nysany tanylady jáne teń qorǵalady delingen. Olar – memlekettik jáne jeke menshik. Kóptegen usynysta bul normanyń barlyq menshik nysandaryn qamtymaıtyny aıtylǵan. Osylaısha, atalǵan baptyń 1-tarmaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynda barlyq menshik túri tanylady, olarǵa kepildik beriledi jáne teń qorǵalady» dep jazyldy», – dep túsindirdi spıker.
Jobanyń 14-babynyń 2-tarmaǵynda adam quqyqtary men bostandyqtary ár adamǵa týmysynan tıesili, olar absolútti jáne olardan eshkim aıyra almaıdy dep kórsetilgen. Kóptegen azamattar men mamandar bul normany kúsheıtýdi usynyp, «adam quqyqtary men bostandyqtary QR zańnamasynyń mazmuny men qoldanylýyn aıqyndaıdy» dep qosýdy suraǵan.
Bul usynystar eskerilip, tarmaq «Adam quqyqtary men bostandyqtary ár adamǵa týmysynan tıesili, olar absolútti jáne olardan eshkim aıyra almaıdy, QR qoldanystaǵy quqyǵynyń mazmuny men qoldanylýy osyǵan qaraı anyqtalady» dep jazylatyn boldy.
«14-baptyń 3-tarmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń óz azamattyǵyna oraı quqyqtary men mindetteri bar delingen. Azamattyq adamnyń memleketpen konstıtýsıalyq-quqyqtyq baılanysyn bildiredi. Demek, QR azamattary Konstıtýsıada belgilengen quqyqtardyń, bostandyqtar men mindetterdiń tolyq kólemine ıe jáne zań aldynda teń. Atalǵan baptyń 5-tarmaǵy da naqtylandy. Ózgergen redaksıa boıynsha, adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtaryn iske asyrý basqa tulǵanyń quqyqtaryn buzbaýǵa jáne bostandyqtaryn shektemeýge tıis, konstıtýsıalyq qurylys negizderine, qoǵamdyq tártipke, azamattardyń densaýlyǵy men qoǵamnyń adamı bolmysyna nuqsan keltirmeýge tıis», – dedi ol.
Budan bólek, Quryltaıdy taratý tetigin neǵurlym ıkemdi ári ymyraǵa kelýdi kózdeıtindeı etý týraly usynystar da eskerildi. Osyǵan baılanysty «taratady» degen tujyrym «taratýǵa quqyly» degen nusqamen aýystyryldy.
«Jalpyhalyqtyq talqylaý úshin jarıalanǵan Konstıtýsıa jobasynda bul ókilettikter ımperatıvti túrde bekitilgen. Endi Respýblıka Prezıdentiniń atalǵan ókilettikterin dıspozıtıvti formada tujyrymdap, quqyq retinde bekitý usynylady. Tıisti ózgerister 46-baptyń 2), 4) jáne 8) tarmaqshalaryna, 57-baptyń 1-tarmaǵyna jáne 62-baptyń 1 jáne 2-tarmaqtaryna engizildi», – dep túsindirdi Komısıa múshesi.
Sonymen birge, kórsetilgen konstıtýsıalyq normalarda Quryltaıdy taratýǵa shekteýler qoıylady. Tótenshe nemese soǵys jaǵdaıy kezinde, Prezıdent ókilettiginiń sońǵy alty aıynda, aldyńǵy taratýdan keıingi bir jyl ishinde nemese Konstıtýsıanyń 51-babynda belgilengen jaǵdaıda Quryltaıdy taratýǵa bolmaıdy.
