ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ارتۋر لاستايەۆ ادامنىڭ تۇرعىن ۇيگە دەگەن ىرگەلى قۇقىعىن كونستيتۋسيا دەڭگەيىندە قورعاۋ قاجەتتىگى تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى. وسى تۇرعىدا ول اتا زاڭدا سوت شەشىمىنسىز تۇرعىن ءۇي قۇقىعىنان ايىرۋعا عانا ەمەس، سونداي-اق باسپانادان سوت شەشىمىنسىز شىعارۋعا دا جول بەرىلمەيتىنى تۋرالى نورمانى بەكىتۋدى ۇسىندى.
لاستايەۆتىڭ ايتۋىنشا، تۇرعىن ءۇي بازالىق قۇندىلىق رەتىندە ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراسياسىندا جانە ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك جانە مادەني قۇقىقتار تۋرالى پاكتىدە بەكىتىلگەن. الايدا ونى تەك مۇلىكتىك سانات رەتىندە قاراستىرۋ – ۇلكەن قاتەلىك.
«ادام ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى نە؟ ول ەشبىر سەبەپسىز باسپاناسىنان قۋىلىپ كەتپەيتىنىنە سەنىمدى بولعىسى كەلەدى. كونستيتۋسيادا تۇرعىن ءۇي قۇقىعىن قورعاۋ كەپىلدىكتەرىن بەكىتۋ ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك ءارى قۇقىق قورعاۋ سيپاتىن، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ بۇلجىتپاي ساقتالاتىنىن ايعاقتايدى. بۇل ءبىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى. ويتكەنى مەملەكەت رامىزدەر ءۇشىن ەمەس، ونىڭ قۇرامىنداعى ءاربىر ادام ءۇشىن ءومىر سۇرەدى. ادامعا باعدارلانۋ بيلىكتىڭ ءاربىر شەشىمى مەن ىس-ارەكەتىنەن كورىنىس تابۋى ءتيىس»، – دەدى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل.
ول سونداي-اق جاڭا كونستيتۋسيا جوباسى قوعامنىڭ ناقتى سۇرانىستارىن ەسكەرە وتىرىپ، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋدىڭ اناعۇرلىم ورنىقتى ءارى اشىق جۇيەسىن قالىپتاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل قۇجاتتى جالپىۇلتتىق تالقىلاۋعا جانە رەفەرەندۋمعا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«جاڭا كونستيتۋسيا جوباسى ازاماتتار كۇندەلىكتى ومىردە بەتپە-بەت كەلەتىن جاعدايلاردى ەسكەرەدى جانە ادامنىڭ نەگىزگى قۇقىقتارىنا نۇقسان كەلتىرۋى مۇمكىن شەشىمدەردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. وسى تۇرعىدان العاندا، ول ادىلەتتىلىككە، قاۋىپسىزدىككە جانە ادامنىڭ قادىر-قاسيەتىن قۇرمەتتەۋگە قاتىستى قوعامدىق سۇرانىسقا جاۋاپ بەرەدى. جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ ناتيجەلەرى مەن تالقىلاۋدىڭ اۋقىمىن ەسكەرە وتىرىپ، ۇسىنىلعان جوبا ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرىن كورسەتەتىن ءارى ولاردىڭ كۇتۋلەرىنە ساي كەلەتىن قۇجات رەتىندە جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمعا شىعارىلىپ، قولداۋ تابا الادى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ارتۋر لاستايەۆ كوميسسيانىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا.
جاڭا كونستيتۋسيادا ادامداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ ءۇشىن كوشىرۋ قاجەت بولاتىن جاعدايلار دا قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار، زاڭدى نەگىزدەر بولعان كۇننىڭ وزىندە بارلىق راسىمدەردىڭ قاتاڭ ساقتالۋىنا، سونىڭ ىشىندە سوت ارقىلى قورعانۋ مۇمكىندىگىنە تولىق كەپىلدىك بەرىلەدى.
«باسپانادا تۇرۋعا جانە ودان شىعارۋعا قاتىستى داۋلاردى تەك سوت شەشۋى ءتيىس. سوندىقتان كونستيتۋسيادا كەلەسىدەي نورمانى بەكىتۋ ۇسىنىلادى: سوت شەشىمىنسىز تۇرعىن ۇيدەن ايىرۋعا دا، باسپانادان شىعارۋعا دا جول بەرىلمەيدى. بىرەۋلەر بۇل قولدانىستاعى زاڭداردا ونسىز دا بار دەپ ايتۋى مۇمكىن. ءبىراق بۇل قاعيدانى نەگىزگى قۇقىقتىق قۇجاتتا بەكىتۋ ونىڭ زاڭدى تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى»، – دەپ تۇيىندەدى لاستايەۆ.
