Búgingi tańda Almaty onkologıalyq ortalyǵy erte dıagnostıkaǵa, mınımaldy ınvazıvti tehnologıalarǵa jáne medısınalyq kómektiń dáldigi men qaýipsizdigin jaqsartatyn sıfrlyq sheshimderge basa nazar aýdaryp otyr, - dep habarlaıdy alnews.
2025 jyl ortalyq úshin turaqty ósý men tehnologıalyq ınovasıalar kezeńi bolyp tabylady: dıagnostıkalyq jáne emdeý múmkindikteri keńeıtildi, zamanaýı quraldar engizildi jáne naýqastardy qamtý kólemi artty.
Ortalyqtyń dıagnostıkalyq múmkindikteri únemi damyp keledi. Nebári bir jyl ishinde ol 57 000-nan astam kompúterlik tomografıa jáne MRT skanerleýin, 7500-ge jýyq endoskopıalyq tekserýdi jáne 13 000-nan astam ımmýnogıstohımıalyq tekserýdi júrgizdi. Bul kólem óte dál dıagnoz qoıýǵa jáne jeke emdeý strategıalaryn tańdaýǵa múmkindik beredi.
Negizgi tehnologıalyq jetistikterdiń biri Kiro Robotics KiroOncology robottyq hımıoterapıalyq daıyndaý júıesin engizý boldy. Almaty elimizde mundaı avtomattandyrýdy qoldanǵan alǵashqy qala boldy. Robot dozalardy dál esepteıdi, dári-dármekterdi anyqtaıdy, aralastyrýdyń árbir kezeńin baqylaıdy jáne adamı qatelikterdi azaıtady, bul pasıentter men medısına qyzmetkerleri úshin emdeý qaýipsizdigin arttyrady.
Sandyq sheshimder dıagnostıkada da belsendi qoldanylady. Sarapshylyq deńgeıdegi últradybystyq apparattar jasandy ıntellekt baǵdarlamalyq jasaqtamasymen biriktirilgen, bul dárigerlerge patologıalyq ózgeristerdi erte kezeńderde anyqtaýǵa kómektesedi. Júıe keskinderdi naqty ýaqyt rejıminde taldaıdy, tinderdiń qurylymyn, tyǵyzdyǵyn jáne zaqymdanýlardyń kontýrlaryn baǵalaıdy jáne qajet bolǵan jaǵdaıda mamandy muqıat tekserýdi qajet etetin aımaqtarǵa oralýǵa shaqyrady. Mundaı qosymsha baqylaý qaterli isikterdi ótkizip jiberý qaýpin azaıtady.
Bul tehnologıa sút bezi men qalqansha bezin tekserý úshin qoldanylady jáne baýyr aýrýlaryn dıagnostıkalaýda birtindep engizilýde. Maıly gepatozdy anyqtaǵan kezde baǵdarlama ózgeristerdi jazyp qana qoımaıdy, sonymen qatar sandyq kórsetkishterdi sandyq formatta shyǵarady, bul zaqymdaný dárejesin obektıvti baǵalaýǵa jáne naýqastyń jaǵdaıynyń dınamıkasyn baqylaýǵa múmkindik beredi.
Jasandy ıntellekttiń durys jumys isteýin qamtamasyz etý úshin medısınalyq keskinderdiń úlken derekqory jasalýda. Ońtústik Koreıadan kelgen áriptestermen birlesip, myńdaǵan últradybystyq keskinder jınalyp, tańbalanýda. Oqytýdan keıin algorıtmder Eýropada da qoldanylatyn halyqaralyq standarttarǵa sáıkes klınıkalyq synaqtan ótedi. Joǵary dáldikke jetý úshin júıege 10 000-nan astam tekserý qajet.
Tek ótken jyly ǵana osy tehnologıany qoldaný arqyly 6000-nan astam sút bezin tekserý jáne 100-den astam qalqansha bezin tekserý júrgizildi. Sút bezi qaterli isiginiń 128 jaǵdaıy jáne 5100 qatersiz sút bezi zaqymdanýy, sondaı-aq qalqansha bezi qaterli isiginiń 12 jaǵdaıy anyqtaldy.
Emdeý baǵyttary da keńeıip keledi. Ortalyqta 27 myńnan astam naýqas mamandandyrylǵan kómek aldy. Úsh myńnan astam ota jasaldy, bul rette aralasýlardyń 53,2% - y az ınvazıvti tásilmen oryndaldy. Mundaı ádister jaraqattanýdy azaıtady, aýrýhanaǵa jatqyzý ýaqytyn qysqartady jáne qalpyna keltirýdi tezdetedi. Eń belsendi mınımaldy ınvazıvti hırýrgıa ókpe, endometrıa, búırek jáne búırek ústi bezderi, prostata jáne qýyq isikteri úshin qoldanylady.
23 myńǵa jýyq pasıent hımıoterapıalyq em aldy, taǵy myńdaǵan naýqastar ambýlatorıalyq preparattarmen qamtamasyz etildi. Radıasıalyq terapıadan myńnan astam adam ótti. Rentgenologıalyq bólimshede isikke barynsha dál áser etýge jáne saý tinderdi qorǵaýǵa múmkindik beretin joǵary dáldiktegi stereotaktıkalyq terapıaǵa arnalǵan ExacTrac Dynamic tehnologıasy engizildi.
Erte dıagnostıka erekshe mańyzǵa ıe. Ortalyq Qazaqstanda qaterli isikterdi erte satysynda anyqtaýdyń eń joǵary kórsetkishteriniń birin kórsetedi, bul emdeýdi ýaqtyly bastaýǵa múmkindik beredi jáne ólimniń turaqty tómendeýine yqpal etedi.
Jasandy ıntellektti damytý, prosesterdi robottandyrý jáne jabdyqty jańartý onkologıalyq kómektiń jańa modelin qalyptastyrady-dálirek, qaýipsiz jáne pasıentke baǵyttalǵan. Dál osyndaı sheshimder búginde qaterli isikke qarsy kúreste mańyzdy qadam bolyp tabylady.
