استانادا كونستيتۋسيالىق كوميسسيانىڭ ەكىنشى وتىرىسىندا اتا زاڭعا ەنگىزۋگە ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەردى جان-جاقتى قارالدى. بۇل تۇزەتۋلەر قوعام وكىلدەرىنەن، ساياسي پارتيالاردان جانە ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنان كەلىپ تۇسكەن كوپتەگەن ۇسىنىستاردىڭ بارلىعى ەسكەرىلە وتىرىپ قالىپتاستىرىلدى.
ق ر كونستيتۋسيالىق سوتىنىڭ ءتورايىمى ەلۆيرا ازيموۆانىڭ حابارلاۋىنشا، كوميسسياعا ەكى مىڭنان استام ۇسىنىس كەلىپ تۇسكەن، ولاردىڭ بارلىعى ءبىرتۇتاس جيناقتالعان كەستەگە بىرىكتىرىلدى.
«ازاماتتار مەن ساراپشىلاردىڭ بەلسەندى قاتىسۋى كونستيتۋسيالىق رەفورمانىڭ جوعارى قوعامدىق ماڭىزىن راستايدى. مۇنداي ديالوگ فورماتى نەگىزگى قاعيداتتى ايقىندايدى: كونستيتۋسيالىق رەفورما ەڭ الدىمەن حالىقتىڭ مۇددەسى ءۇشىن جانە ونىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن جۇرگىزىلەدى»، – دەدى ەلۆيرا ازيموۆا.
وتىرىس بارىسىندا ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمبايەۆتىڭ، سەنات دەپۋتاتى نۇرلان بەكنازاروۆتىڭ جانە ءماجىلىس دەپۋتاتى سنەجاننا يماشيەۆانىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.
اتاپ ايتقاندا، ادىلەت ءمينيسترى تۇزەتۋلەردى كونستيتۋسيانىڭ ۇكىمەتتىڭ، كونستيتۋسيالىق سوتتىڭ، پروكۋراتۋرا ورگاندارى مەن سوت بيلىگىنىڭ جەكەلەگەن فۋنكسيالارىن، قۇقىق قورعاۋ تەتىكتەرىن، جەرگىلىكتى ءوزىن-وزى باسقارۋدى، جەكەلەگەن اۋماقتاردا ارنايى قۇقىقتىق رەجيم بەلگىلەۋ قاعيداتتارىن، سونداي-اق كونستيتۋسياعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ءتارتىبىن رەتتەيتىن بولىمدەرى مەن باپتارىنا ەنگىزۋ ۇسىنىلىپ وتىرعانىن ايتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، تۇزەتۋلەردىڭ جەكەلەگەن بلوگى بولاشاق ءبىر پالاتالى پارلامەنت – قۇرىلتايدىڭ قىزمەتىنە قاتىستى بولادى. مىسالى، ءتوراعانى تاعايىنداۋ ءتارتىبى، دەپۋتاتتىق كورپۋستى قالىپتاستىرۋ جانە وزگە دە راسىمدىك ماسەلەلەر رەگلامەنتتەلەدى.
ۇكىمەتتىڭ فۋنكسيالارىن رەتتەۋ بولىگىندە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى بەكىتۋ، سونداي-اق مەملەكەتتىك كوميتەتتەرگە قاتىستى وكىلەتتىكتەردى الىپ تاستاۋ ۇسىنىلادى.
سونىمەن قاتار، كونستيتۋسيادا سوت بيلىگىنىڭ اكىمشىلىك سوت ءىسىن جۇرگىزۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلاتىنى تىكەلەي كورسەتىلۋى ۇسىنىلادى. بۇل قۇقىق ۇستەمدىگى قاعيداتىن نىعايتۋعا جانە مەملەكەت پەن ازامات اراسىنداعى ناقتى تەڭگەرىمدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى بولماق.
ەرلان سارسەمبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر مەملەكەتتىك جۇيەنىڭ تيىمدىلىگىن كەشەندى تۇردە ارتتىرادى.
«قوعام ءۇشىن بۇل مەملەكەتتىڭ سىرتقى نەمەسە ىشكى جاعدايلارعا قاراماستان، دايەكتى ءارى قۇقىقتىق الاڭدا ارەكەت ەتەتىنىنە دەگەن بولجامدىلىق پەن تولىق سەنىمدى بىلدىرەدى. الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەر ورىندالادى، ەكونوميكالىق ۇردىستەر جالعاسادى، حالىقارالىق مىندەتتەمەلەر ساقتالادى»، – دەدى ادىلەت ءمينيسترى.
ءوز سوزىندە سەنات دەپۋتاتى نۇرلان بەكنازاروۆ ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋگە بايلانىستى كونستيتۋسيانىڭ ءتيىستى باپتارىنا كوپتەگەن وزگەرىستەر ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
ۇسىنىلاتىن تارتىپكە سايكەس، قۇرىلتاي كونستيتۋسيالىق زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ءبىرىڭعاي جالپىۇلتتىق سايلاۋ وكرۋگى بويىنشا پروپورسيونالدى وكىلدىك جۇيەسى ارقىلى سايلاناتىن 145 دەپۋتاتتان قۇرالادى. دەپۋتاتتاردىڭ وكىلەتتىك مەرزىمى بەس جىلدى قۇرايدى.
نۇرلان بەكنازاروۆ سونداي-اق كونستيتۋسياعا حالىق كەڭەسىنىڭ وكىلەتتىكتەرى تۋرالى جەكە ءبولىم ەنگىزۋ ونىڭ ايرىقشا ماڭىزىن ايقىندايتىنىنا نازار اۋداردى.
«حالىق كەڭەسى – قازاقستان حالقىنىڭ مۇددەلەرىن بىلدىرەتىن جوعارى كونسۋلتاتيۆتىك ورگان، ونىڭ قۇرامى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىنان قالىپتاستىرىلادى. حالىق كەڭەسىن قۇرۋ ءتارتىبى، ونىڭ قۇرامى، وكىلەتتىكتەرى جانە قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى كونستيتۋسيالىق زاڭمەن بەكىتىلەدى»، – دەدى ول.
ءماجىلىس دەپۋتاتى سنەجاننا يماشيەۆا كونستيتۋسيالىق كوميسسيا مۇشەلەرىنە ءبىرىنشى وتىرىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ازىرلەنگەن تۇزەتۋلەردىڭ سالىستىرمالى كەستەسىن تانىستىردى.
ونىڭ ايتۋىنشا، جيناقتالعان ۇسىنىستار قازاقستاننىڭ كونستيتۋسيالىق قۇرىلىسىنىڭ نەگىزدەرىن ناقتىلاۋ مەن نىعايتۋعا، جەكەلەگەن نورمالاردىڭ قۇقىقتىق ايقىندىعىن ارتتىرۋعا جانە قۇقىق قورعاۋ تەتىكتەرىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان.
ەرەكشە نازار پرەامبۋلانى كۇشەيتۋگە، قۇقىقتىق جانە زايىرلى مەملەكەت قاعيداتتارىن بەكىتۋگە، ادام قادىر-قاسيەتىن، ءومىر ءسۇرۋ قۇقىعىن، جەكە بوستاندىق پەن قول سۇعىلماۋشىلىقتى، سونداي-اق جەكە ءومىر مەن دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋعا اۋدارىلدى.
«ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر كونستيتۋسيالىق نورمالاردىڭ ءىس جۇزىندە قولدانىلۋىن كۇشەيتۋگە جانە ولاردى تۇسىندىرۋدە ءبىرىڭعاي تاسىلدەردى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان»، – دەپ تۇيىندەدى سنەجاننا يماشيەۆا.
كونستيتۋسيالىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى جەكەلەگەن جۇمىس سەكسيالارى شەڭبەرىندە نەگىزگى زاڭعا ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەردى تالقىلاۋعا كىرىستى. كەلەسى وتىرىس بۇگىن ساعات 16.00-دە وتەدى.
