Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Pákistanǵa memlekettik saparmen kelýge shaqyrǵany úshin Premer-mınıstr Shahbaz Sharıfke alǵys aıtyp, qazaq delegasıasyn qonaqjaılyqpen qarsy alǵan Pákistan halqyna rızashylyǵyn bildirdi. Sondaı-aq tarıhy tereń, mádenıeti baı, halyqaralyq sahnadaǵy bedeli bıik baýyrlas Pákistanǵa kelgenine qýanyshty ekenin jetkizdi, - dep habarlaıdy alnews.
– Pákistan – Qazaqstannyń Ońtústik Azıadaǵy jáne odan tysqary jerlerdegi senimdi ári mańyzdy seriktesi. Halyqtarymyzdy Uly Jibek jolynan bastaý alǵan taǵdyrly baılanys pen mádenı-rýhanı sabaqtastyq jalǵap keledi. Bizdiń qundylyqtarymyz ben dástúrlerimiz úndes, nıetimiz ben tilegimiz ortaq, muratymyz bir. Úkimetterimiz ben iskerlik orta deńgeıinde syndarly saıası dıalog, ornyqty ekonomıkalyq qatynastar qalyptasyp, júıeli túrde nyǵaıýda. Búgin qadirli Premer-mınıstr myrzamen tarıhı qujatqa – Qazaqstan men Pákistan arasynda strategıalyq seriktestik ornatý týraly birlesken deklarasıaǵa qol qoıdyq. Bul qujat ózara baılanystardy jańa deńgeıge kóterýge, sondaı-aq ekijaqty jáne kópjaqty kún tártibiniń barlyq spektri boıynsha yntymaqtastyqty keńinen damytýǵa jol ashady. Elderimiz arasyndaǵy dostyq qatynastardy jáne ózara tıimdi yqpaldastyqty tereńdetýge Pákistan Premer-mınıstri Shahbaz Sharıf aıtarlyqtaı zor úles qosty. Sol úshin oǵan alǵys aıtamyn, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev Shahbaz Sharıfti elin alǵa batyl bastaǵan kóregen kóshbasshy dep atady. Onyń keleshekke baǵdarlanǵan salıqaly saıasat júrgizýiniń arqasynda Islamabadtyń aımaqtaǵy jáne álemdegi bedeli jyldan jylǵa artyp keledi.
– Byltyr Pákistan Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik keńesiniń turaqty emes múshesi bolyp saılandy. Eldiń syndarly ári jaýapty qadamdary aımaqtaǵy beıbitshilik pen turaqtylyqty nyǵaıtýǵa septigin tıgizdi. Pákistannyń ekonomıkalyq áleýeti zor, ónerkásiptik bazasy damyǵan, kólik-tranzıt múmkindikteri mol. Pákistannyń aýyl sharýashylyǵy, jeńil ónerkásibi, medısına ónimderi halyqaralyq naryqta keńinen taralǵan. Áskerı-ónerkásiptik kesheniniń serpindi damýy álemdik deńgeıde tanylǵan. Dostas halyqtyń túrli salalardaǵy árbir jetistigine shyn júrekten rızamyz, sizderge árdaıym tilekshimiz, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy Premer-mınıstr Shahbaz Sharıfpen mazmundy ári nátıjeli kelissózder ótkizgenine toqtaldy.
– Yntymaqtastyǵymyzdyń túrli baǵyttaryna serpin beretin mańyzdy úkimetaralyq qujattar qabyldandy. Saýda, kólik jáne logıstıka, ónerkásip, energetıka, aqparattyq tehnologıalar, mádenı-gýmanıtarlyq máseleler jan-jaqty talqylandy. Saýda-ekonomıka salasyndaǵy alys-beris kúsheıip keledi. Byltyr ekijaqty saýda kórsetkishteri aldyńǵy jylmen salystyrǵanda eki ese artty. Bul baǵytta elderimiz arasyndaǵy «Saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi jol kartasy» (2025-2027 jyldarǵa arnalǵan) tıimdi iske asyrylyp keledi. Biz taýar aınalymyn arttyrý úshin naqty sharalar qabyldaý jóninde ýaǵdalastyq. Aldaǵy jyldary onyń kólemin 1 mıllıard dollarǵa jetkizý týraly óte órshil maqsat qoıdyq. Kásipkerlerimizdiń arasyndaǵy ózara is-qımyldy jandandyrý úshin qolaıly jaǵdaı qalyptastyrýdyń mańyzyn atap óttik. Ásirese alys-beristi keńeıtý maqsatynda kólik-logıstıka salasyndaǵy jobalarǵa basymdyq beretin boldyq, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Kelissózder barysynda Premer-mınıstr Pákistannyń tranzıttik jáne logıstıkalyq múmkindikteri keńeıip kele jatqanyn, bul Qazaqstannyń halyqaralyq naryqtarǵa shyǵýyna balama jol bola alatynyn atap ótken.
– Bul turǵyda, Pákistannyń Karachı jáne Gvadar porttarynyń áleýetin talqyladyq. Basym mindetterdiń biri retinde Transkaspıı kólik dálizin damytýdy, Aýǵanstan arqyly ótetin tranzıttik baǵytty ilgeriletýdi qarastyrdyq. Osy oraıda Qazaqstan – Túrikmenstan – Aýǵanstan – Pákistan baǵytyndaǵy temir jol baǵytyn iske asyrý perspektıvasyn talqyladyq, – dedi Memleket basshysy.
Budan bólek, eki el arasyndaǵy tikeleı áýe qatynasyn qaıta qosý múmkindigi zerdelenedi. Bul bıznesti, týrızmdi damytý turǵysynda óte ózekti.
– Agroónerkásip kesheninde ózara alys-beristi arttyrýǵa jáne birlesken óndiristerdi ashýǵa septigin tıgizetin mańyzdy kelisimder jasaldy. Eki eldiń ónerkásip salasyndaǵy múmkindikteri mol. Men Pákistan kompanıalaryn elimizde taýarlar óndirýge baǵyttalǵan kásiporyndar ashýǵa shaqyrdym. Qazirgi ýaqytta olar aýyl sharýashylyǵy, farmasevtıka jáne qurylys materıaldary ónimderin óndirýge qyzyǵýshylyq tanytýda, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent qorǵanys ónerkásibi aıasynda ózara tıimdi yntymaqtastyqtyń baǵyttaryn damytýǵa keliskenin aıtty.
– Keıingi jyldary qaýipsizdik organdary jáne quqyq qorǵaý qurylymdary arasyndaǵy yqpaldastyq qarqyndy damýda. Kelissóz kezinde jasandy ıntellektini jáne sıfrlyq tehnologıany ekonomıkaǵa jappaı engizýdiń strategıalyq mańyzy atap ótildi. Osy salada birlesip jumys isteýge daıyn ekenimizdi rastadyq. Pákistan ıslamdyq qarjylandyrý salasynda álemniń jetekshi elderiniń biri. Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵynda eýrazıalyq keńistikte halal qarjyny damytý úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Osy múmkindikterdi Pákistannyń qarjy ınstıtýttary da tıimdi paıdalana alady. Sonymen qatar ınvestısıalyq yntymaqtastyqqa nazar aýdardyq. Bul baǵytta búgin «Samuryq-Qazyna» qory jáne «Fauji Foundation» arasynda qurylǵan «Birlesken ınvestısıalyq platformasy» naqty jobalardy zerdeleıtin bolady. Jalpy, pákistandyq kásipkerlerge elimizde qolaıly jaǵdaı jasaýǵa daıynbyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy Qazaqstan-Pákistan bıznes-forýmyna qatysatyndaryn, jıynda eki eldiń 250-den asa kompanıa jetekshileri bas qosyp, birqatar komersıalyq qujatqa qol qoıylatynyn jetkizdi.
– Bul mańyzdy is-shara nátıjeleri ózara saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısıalyq qatynastarǵa tyń serpin beretinine senemin. Sondaı-aq eki eldiń mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyǵyn damytý máselesin talqyladyq. Elimizdiń joǵary oqý oryndarynyń tanymaldylyǵy Pákistan jastary arasynda jyldan jylǵa artyp keledi. Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda myńnan asa pákistandyq stýdent túrli mamandyqtar boıynsha bilim alýda. Osy rette ǵylym jáne bilim salasyndaǵy baılanysty odan ári damytýǵa ýaǵdalastyq. Islamabad ýnıversıtetterinde búgin ashylǵan «ál-Farabı», «Sátpaev» jáne «Iasaýı» ortalyqtary eki eldiń ǵylym jáne oqý-aǵartý salalaryndaǵy yqpaldastyǵyn nyǵaıtatyn bolady, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev densaýlyq saqtaý jáne sport baǵyttary boıynsha ózara is-qımyldy kúsheıtý mańyzdy ekenine mán berdi.
– Búgin biz Qazaqstan-Pákistan «Dostyq» sport keshenin saltanatty túrde ashtyq. Atalǵan sport ortalyǵynda qazaq kúresi, toǵyzqumalaq sıaqty qazaqtyń ulttyq sport túrleri oqytylady. Sondaı-aq shahmat, boks, aralas jekpe-jek boıynsha dárister uıymdastyrylady. Turaqty túrde mádenı jáne sporttyq is-sharalar ótkizý baǵdarlamasyn qabyldadyq. Bul qadam qos halyqtyń bir-birin jaqynyraq tanýyna septigin tıgizedi dep senemin, – dedi Prezıdent.
Memleket basshysy Premer-mınıstrmen birge beıbitshilik pen qaýipsizdikti nyǵaıtý maqsatynda kúsh jumyldyrýǵa den qoıa otyryp, halyqaralyq jáne aımaqtyq máselelerdi talqylaǵanyn aıtty.
– Biz álemniń ár túkpirinde jalǵasyp jatqan qaqtyǵystarǵa alańdaýshylyq bildiremiz. Kóptegen ózekti taqyryptar boıynsha ustanymdarymyz uqsas. Kez kelgen janjaldy dıalog arqyly dıplomatıalyq jolmen sheshý qajet dep sanaımyz. Birikken Ulttar Uıymynyń Jarǵysy jáne halyqaralyq quqyq normalary qatań saqtalýǵa jáne sózsiz basymdyqqa ıe bolýǵa tıis. Qazirgi geosaıası jaǵdaıda kópjaqty uıymdar aıasynda ózara qoldaý kórsetý jáne konsýltasıalar ótkizý asa mańyzdy. Pákistan Qazaqstannyń Azıadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sharalary keńesi aıasyndaǵy bastamalaryn únemi qoldap keledi. Biz buǵan rızashylyǵymyzdy bildiremiz. Sonymen qatar álemde beıbitshilik pen turaqtylyqty ornatý jolynda naqty qadamdardy talqyladyq. Osy oraıda, búgin Birikken Ulttar Uıymynyń bitimgershilik mısıalaryna birlesip qatysý jónindegi Úkimetaralyq memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul qujat halyqaralyq bitimgershilik qyzmeti boıynsha áriptestigimizdi odan ári keńeıtýge jol ashady, – dedi Prezıdent.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, búgingi sapar eki eldiń yntymaqtastyǵyn odan ári nyǵaıta túsetini anyq.
– Búgin ornatylǵan strategıalyq seriktestigimiz ben qol jetkizgen ýaǵdalastyqtarymyz eki eldiń ıgiligi úshin qyzmet etetinine kámil senemin. Baýyrlas halyqtarymyzdyń dostyǵy berik, baıandy bolyp, bolashaqqa jalǵasa bersin. Meniń baýyrym, qadirli Pákistan Premer-mınıstri Shahbaz Sharıf myrzanyń bıyl Qazaqstanǵa memlekettik saparmen kelýin asyǵa kútemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Shahbaz Sharıf Pákistan Qazaqstandy Ortalyq Azıadaǵy mańyzdy seriktesteriniń biri retinde qarastyratynyn málimdedi.
– Búgingi tabysty kelissózder naqty nátıjelerge ulasyp, qol qoıylǵan qujattar ekijaqty baılanystardy damytýǵa tyń serpin beretinine senimdimin. Eki el arasyndaǵy seriktestikti nyǵaıta otyryp, saýda, mádenıet, bilim berý jáne basqa da kóptegen sala boıynsha yntymaqtastyqta jańa múmkindikterge jol ashylady dep esepteımin. Joǵary mártebeli Prezıdent myrza, Sizge Pákistan men Qazaqstan qarym-qatynasyn odan ári arttyrýǵa qoldaý kórsetkenińiz úshin alǵys aıtamyn, – dedi Pákistan Premer-mınıstri.
