2026 جىلى 2 ساۋىردە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋرورى ب. اسىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىندە (قاج) زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا القا وتىرىسى وتكىزىلدى، - دەپ حابارلايدى alnews.
وتىرىسقا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ وكىلدەرى، پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى، ىشكى ىستەر، ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ، قارجى، دەنساۋلىق ساقتاۋ، ۇلتتىق ەكونوميكا، ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىكتەرىنىڭ باسشىلارى قاتىستى.
2025 جىلعى 23 ماۋسىمدا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى بەرگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى قارالدى، ونىڭ ىشىندە قاج-دى رەفورمالاۋ، ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ، سوتتالعانداردى قايتا تاربيەلەۋ مەن ولاردىڭ قوعامعا بەيىمدەلۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
قاج-دا زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ، پەنيتەنسيارلىق مەكەمەلەردى جاڭعىرتۋ، مەديسينالىق قامتاماسىز ەتۋ، سوتتالعانداردى ەڭبەكپەن قامتۋ جانە ولاردى قايتا الەۋمەتتەندىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
پەنيتەنسيارلىق جۇيەدە ازاپتاۋ فاكتىلەرىنىڭ تىركەلۋى ايتارلىقتاي تومەندەگەنى اتاپ ءوتىلدى (2023 جىلى 26 فاكتىدەن 2025 جىلى 3 فاكتىگە دەيىن).
شارتتى تۇردە مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتۋ جانە جازانىڭ وتەلمەگەن بولىگىن نەعۇرلىم جەڭىل جازا تۇرىنە اۋىستىرۋ تاجىريبەسى جاقساردى.
سوتتالعانداردى ەڭبەكپەن قامتۋ كورسەتكىشى ارتتى (50%-دان 70%-عا دەيىن).
پروباسيا ەسەبىندە تۇرعاندار اراسىندا قايتالاما قىلمىس دەڭگەيى 20%-عا تومەندەدى.
الماتى قالاسىندا قاج كوميتەتى جەكە ينۆەستوردىڭ قاتىسۋىمەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن كامەلەتكە تولماعان قۇقىق بۇزۋشىلارعا ارنالعان مەكەمە سالدى.
وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل اياسىندا تۇزەۋ مەكەمەلەرىندەگى ءبىرقاتار تۇرعىن ءۇي-جايلارعا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. سونداي-اق ولاردىڭ اۋماعىندا 12 وندىرىستىك انگار سالۋ جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا الداعى كەزەڭگە ارنالعان باسىم مىندەتتەر ايقىندالدى.
حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ، جەكە ينۆەستورلاردى تارتۋ ارقىلى قاج-دىڭ جاڭا مەكەمەلەرىن سالۋ جوسپارلانۋدا. بۇل رەتتە جوبالار قۇنىنىڭ 30%-دان اسپايتىن بولىگى مەملەكەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلىپ، قالعان بولىگى جەكە كاپيتال ەسەبىنەن جابىلىپ، كەيىن ولاردىڭ شىعىندارى وتەلەتىن بولادى.
قۇرىلىس قۇنىن تومەندەتۋ ماقساتىندا زاماناۋي قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن ەسكەرىپ، قولدانىستاعى نورماتيۆتەردى قايتا قاراۋ جوسپارلانۋدا.
بۇل بيۋدجەت جۇكتەمەسىن ازايتىپ، سوتتالعانداردى ۇستاۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
باس پروكۋرور زاڭ بۇزعان تۇلعالار قوعامنان شەتتەتىلمەۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەتتىڭ مىندەتى – ولاردى زاڭعا باعىناتىن ءارى قوعامعا پايدالى ازاماتتار رەتىندە قايتا قالىپتاستىرۋ.
بۇگىندە 30 مىڭ سوتتالعاننىڭ ءاربىر ءۇشىنشىسى بۇرىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن وتەگەن. ءوز كەزەگىندە ءبىر سوتتالعاندى ۇستاۋعا مەملەكەتتەن جىلىنا 3 ميلليون تەڭگەگە دەيىن قارجى بولىنەدى.
حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرسەك،ولاردى ەڭبەكپەن قامتۋ جانە تابىستى الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ نەعۇرلىم ءتيىمدى بولىپ تابىلادى.
وسىعان بايلانىستى باس پروكۋراتۋرا زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى ۇسىندى، وعان سايكەس قايتا الەۋمەتتەندىرۋ فۋنكسيالارى اكىمدىكتەرگە بەرىلىپ، ال بۇل جۇمىستى ۇيلەستىرۋ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە جۇكتەلەدى. اتالعان باستامانى مينيسترلىك قولدادى.
ۇسىنىلعان تاسىلدەردى ىسكە اسىرۋ الەۋمەتتىك بەيىمدەۋدىڭ ءبىرىڭعاي تەتىگىن قالىپتاستىرىپ، قوعامدىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىنە وڭ اسەر ەتەدى.
پروكۋراتۋرا ورگاندارى قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتى ءاردايىم ازاماتتاردىڭ كونستيتۋسيالىق قۇقىقتارىن قورعاۋعا، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كۇش-جىگەرىن قىلمىستىلىقتىڭ جۇيەلى تاۋەكەلدەرىن تومەندەتۋ ماقساتىندا ۇيلەستىرۋگە جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى الدىن الۋعا باعىتتالعان.
