Zańnama jáne quqyqtyq aqparat ınstıtýtynyń dırektory Indıra Áýbákirova Konstıtýsıalyq reforma jónindegi komısıanyń onynshy otyrysynda jańa Ata zań jobasynyń 14-babynyń 2, 3 jáne 5-tarmaqtaryna engizilip otyrǵan ózgeristerdiń mánin túsindirdi.
Onyń aıtýynsha, bul túzetýler jaı ǵana abstraktili quqyqtyq uǵymdardy emes, árbir adamnyń kúndelikti ómirine tikeleı áser etetin mańyzdy dúnıelerdi qamtıdy.
«Másele kúrdeli zań termınderinde emes, árbir adamǵa qandaı quqyqtar týǵannan beri tıesili, qaı quqyqtar tek azamat mártebesimen baılanysty jáne munyń ne úshin mańyzdy ekeninde jatyr», – dep atap ótti spıker.
Indıra Áýbákirova Konstıtýsıa jobasynda adam quqyqtary men bostandyqtary azamattyń quqyqtary men mindetterinen naqty ajyratylǵanyn aıtty.
«Quqyqtar men bostandyqtar árbir adamǵa dúnıege kelgen sátten bastap tıesili. Iaǵnı, memleket olardy bermeıdi jáne óz qalaýy boıynsha alyp qoıa almaıdy», – dedi ol.
Mundaı quqyqtar absolútti ári ajyramas sıpatqa ıe jáne azamattyqqa, ultqa nemese áleýmettik mártebege táýeldi emes. Sondyqtan, shetel azamattary men azamattyǵy joq adamdar da bul quqyqtardy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattarymen teń dárejede paıdalana alady.
Indıra Áýbákirova 14-baptyń 3-tarmaǵyna erekshe toqtalyp, azamattyń quqyqtary azamattyqpen tikeleı baılanysty ekenin alǵa tartty. Onyń aıtýynsha, mundaı quqyqtar adamnyń memleketpen turaqty quqyqtyq baılanysyna negizdeledi jáne ol ózara quqyqtar men mindetterdiń bolýyn bildiredi. Osy sebepti shetel azamattary men azamattyǵy joq adamdar azamattarǵa ǵana tán jekelegen quqyqtardy tek zańda naqty kórsetilgen jaǵdaılarda ǵana paıdalana alady.
Sondaı-aq, ol 14-baptyń 5-tarmaǵyna túsinikteme berip, quqyqtar men bostandyqtardy júzege asyrýdyń shegin belgileý olardy shekteý degen sóz emes ekenin aıtty. Bul shek, kerisinshe, bir adamnyń erkindigi ekinshi adamnyń quqyqtary men bostandyǵyna nuqsan keltirmeýi úshin qajetti tepe-teńdikti saqtaýǵa baǵyttalǵan. Konstıtýsıa jobasynda quqyqtar men bostandyqtardy iske asyrý ózge adamdardyń quqyqtaryn qurmetteý, konstıtýsıalyq qurylystyń negizderin saqtaý, qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý, halyqtyń densaýlyǵy men qoǵamdyq moraldy qorǵaý talaptarymen tyǵyz baılanysty ekeni aıqyn kórsetilgen.
Áýbákirovanyń aıtýynsha, usynylyp otyrǵan ózgerister quqyqtyq aıqyndyqty kúsheıtip, normalardy erkin ári sýbektıvti túrde túsindirý qaýpin azaıtýǵa múmkindik beredi.
