سپيكەر سەناتا: كونستيتۋسيوننايا رەفورما گلاۆى گوسۋدارستۆا – نوۆىي ەتاپ رازۆيتيا گوسۋدارستۆەننوگو ۋسترويستۆا

زاسەدانيە ديالوگوۆوي پلوششادكي «ۇلتتىق مۇددە» نا تەمۋ «پوليتيچەسكايا مودەرنيزاسيا: كونستيتۋسيوننايا مودەل سپراۆەدليۆوگو كازاحستانا» سوستويالوس سەگودنيا ۆ سەناتە، - سووبششاەت alnews.

ۆ پەريود پەرەحودا ك نوۆومۋ ەتاپۋ رازۆيتيا گوسۋدارستۆەننوستي ۋچاستنيكي ۆسترەچي وبسۋديلي لوگيكۋ ي سودەرجانيە كونستيتۋسيوننوي رەفورمى، ەو رول ۆ وبنوۆلەنيي پوليتيچەسكوي سيستەمى ي فورميروۆانيي نوۆوي مودەلي گوسۋدارستۆەننوگو ۋسترويستۆا.

پريۆەتستۆۋيا ۋچاستنيكوۆ زاسەدانيا، پرەدسەداتەل سەناتا ماۋلەن اشيمبايەۆ وتمەتيل، چتو ينيسييروۆاننىە گلاۆوي گوسۋدارستۆا ماسشتابنىە كونستيتۋسيوننىە پرەوبرازوۆانيا وتراجايۋت پەرەحود سترانى ك نوۆومۋ ەتاپۋ رازۆيتيا گوسۋدارستۆەننوستي ي وبۋسلوۆلەنى وبششەستۆەننىم زاپروسوم نا وبنوۆلەنيە پوليتيچەسكوي سيستەمى. پو ەگو سلوۆام، رەچ يدەت نە و توچەچنىح يزمەنەنياح، ا و گلۋبوكوم پەرەوسمىسلەنيي سودەرجانيا ي پرينسيپوۆ فۋنكسيونيروۆانيا گوسۋدارستۆەننوي مودەلي.

 

«پرەزيدەنت كازاحستانا كاسىم-جومارت كەمەليەۆيچ توكايەۆ ۆ حودە نەداۆنەگو زاسەدانيا ناسيونالنوگو كۋرۋلتايا زاياۆيل و ماسشتابنىح كونستيتۋسيوننىح رەفورماح. گلاۆا گوسۋدارستۆا وتمەتيل، چتو ۆ سلۋچاە پوددەرجكي ەتيح يزمەنەنيي سو ستورونى نارودا ۆ سترانە ءناچنوتسيا نوۆىي ەتاپ رازۆيتيا گوسۋدارستۆەننوگو ۋسترويستۆا. پري ەتوم ەتو نە پروستو ۆنەسەنيە توچەچنىح پوپراۆوك ي دوپولنەنيي. رەچ ءيدوت و گلۋبوكوم وبنوۆلەنيي پوليتيچەسكوي سيستەمى چەرەز اداپتاسيۋ ەە ك رەاليام ي ۆىزوۆام سوۆرەمەننوگو ميرا. ۆ ەتوي سۆيازي ۆ ستول وتۆەتستۆەننىي مومەنت ۆاجنو ۋكرەپليات ەدينستۆو ي سوۆمەستنىمي ۋسيليامي رەاليزوۆىۆات پرەوبرازوۆانيا، پرەدلوجەننىە گلاۆوي گوسۋدارستۆا»، - سكازال ۆ ءسۆووم ۆىستۋپلەنيي ماۋلەن اشيمبايەۆ.

 

سپيكەر سەناتا وتمەتيل، چتو پروۆوديمايا ۆ سترانە كونستيتۋسيوننايا رەفورما نوسيت كومپلەكسنىي ي سيستەمنىي حاراكتەر ي ۆىحوديت زا رامكي وتدەلنىح پارلامەنتسكيح يزمەنەنيي، زاتراگيۆايا كونستيتۋسيۋ ۆ سەلوم. پو ەگو سلوۆام پلانيرۋەتسيا وبنوۆلەنيە پوريادكا 80 نورم وسنوۆنوگو زاكونا سترانى، چتو سوستاۆلياەت وكولو 84% ەگو سودەرجانيا. ون پودچەركنۋل، چتو ۆاجنىم ناپراۆلەنيەم رەفورمى ياۆلياەتسيا ترانسفورماسيا، پرەدۋسماتريۆايۋششايا راسشيرەنيە پولنوموچيي ي ۋسيلەنيە رولي ۆىسشەگو زاكونوداتەلنوگو ورگانا سترانى، وپتيميزاسيۋ زاكونوداتەلنوگو پروسەسسا، پوۆىشەنيە ساموستوياتەلنوستي دەپۋتاتوۆ، ا تاكجە رازۆيتيە پارتيينوي سيستەمى ي ۋسيلەنيە پوليتيچەسكوي كونكۋرەنسيي.

وبراتيل ۆنيمانيە سپيكەر سەناتا ي نا تو، چتو ۆ رامكاح رەفورمى پرەدلوجەنو سوزدات نارودنىي سوۆەت كاك ينستيتۋت وبششەستۆەننوگو سوگلاسيا ي ديالوگا مەجدۋ گوسۋدارستۆوم ي وبششەستۆوم. پو ەگو سلوۆام، وبسۋجدەنيە نا ەتوي پلوششادكە ۆوپروسوۆ يدەولوگيي، سەننوستەي ي ناسيونالنوگو ەدينستۆا، ا تاكجە نادەلەنيە سوۆەتا پراۆوم زاكونوداتەلنوي ينيسياتيۆى پريدادۋت ەمۋ سودەرجاتەلنىي حاراكتەر. ۆ چيسلە پرەدلوجەننىح كليۋچيەۆىح يزمەنەنيي تاكجە ۆۆەدەنيە دولجنوستي ۆيسە-پرەزيدەنتا ي وبنوۆلەنيە پرەامبۋلى كونستيتۋسيي س وتراجەنيەم يستوريچەسكوي پرەەمستۆەننوستي گوسۋدارستۆەننوستي ي زاكرەپلەنيەم پوستروەنيا سپراۆەدليۆوگو كازاحستانا كاك ۆىسشەي سەلي.

 

«كازاحستان پروحوديت پەريود ناسيونالنوگو وبنوۆلەنيا. ۆ ەتوت يستوريچەسكيي مومەنت وسوبايا رول وتۆوديتسيا پرەدستاۆيتەليام ينتەلليگەنسيي ي ليدەرام وبششەستۆەننوگو منەنيا. سەيچاس ۆاجنو كوررەكتنو دونەستي دو وبششەستۆا سۋت ماسشتابنىح پرەوبرازوۆانيي، پرەدلوجەننىح گلاۆوي گوسۋدارستۆا. ەششە بولشۋيۋ اكتۋالنوست ۆ ستول وتۆەتستۆەننىي مومەنت پريوبرەتايۋت ۆوپروسى دالنەيشەگو ۋكرەپلەنيا ناسيونالنوگو ەدينستۆا. زناچيتەلنايا وتۆەتستۆەننوست تاكجە ۆوزلاگاەتسيا نا پرەدستاۆيتەلەي ينتەلليگەنسيي ي ەكسپەرتنوگو سووبششەستۆا ۆ چاستي كونسوليداسيي وبششەستۆا. كونەچنوي سەليۋ پوليتيچەسكوگو وبنوۆلەنيا ياۆلياەتسيا ۋكرەپلەنيە گوسۋدارستۆەننوستي ي نەزاۆيسيموستي سترانى. ەتو ەتاپ پەرەحودا ك نوۆوي كونستيتۋسيوننوي مودەلي ۆ رامكاح پوستروەنيا سپراۆەدليۆوگو كازاحستانا. ۋۆەرەن ۆ ۋسپەشنوي رەاليزاسيي كونستيتۋسيوننىح رەفورم ي ۆ اكتيۆنوم ۋچاستيي پرەدستاۆيتەلەي ينتەلليگەنسيي ي ەكسپەرتنوگو سووبششەستۆا ۆ ەتوم وبششەم دەلە»، – رەزيۋميروۆال ماۋلەن اشيمبايەۆ.

 

ۆ ەكسپەرتنوم وبسۋجدەنيي ديالوگوۆوي پلوششادكي «ۇلتتىق مۇددە» ناريادۋ س سەناتورامي پرينيالي ۋچاستيە فيلولوگ، وبششەستۆەننىي دەياتەل كويشىگارا سالگارا ۇلى، پروفەسسور ەنۋ يم. ل.ن.گۋميلوۆا جامالادەن يبراگيموۆ، ديرەكتور ناۋچنو-يسسلەدوۆاتەلسكوگو سەنترا «ەل تاريحى» ەرلان سايلاۋباي، گەنەرالنىي ديرەكتور توو «قازاق گازەتتەرى» ديحان كامزابەك ۇلى، رۋكوۆوديتەل سەنترا ينستيتۋتا پارلامەنتاريزما شولپان سايموۆا، دوسەنت ۆىسشەي شكولى گوسۋدارستۆەننوي پوليتيكي Nazarbayev University سەريك ورازگالييەۆ ي درۋگيە.

 

الدىڭعى
سەنات ءتوراعاسى: مەملەكەت باسشىسىنىڭ كونستيتۋسيالىق رەفورماسى – مەملەكەت قۇرىلىسىن دامىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭى
كەلەسى
جاڭا كونستيتۋسيانىڭ جوباسى: ەگەمەندىك پەن اۋماقتىق تۇتاستىق – وزگەرمەيتىن قۇندىلىقتار

سوڭعى جاڭالىقتار:

ىزدەۋ